DÝYALÝZE GÝREN ÞEKER HASTALARI ÝÇÝN BESLENME ÖNERÝLERÝ

Böbrek hastalýklarýnda sývý alýmýnýn fazla olmasý durumunda tansiyon düþüklüðü gibi sýkýntýlar oluþmakta diyaliz pek rahat geçmemektedir Tuz vücutta su tuttuðu için kýsýtlanmalýdýr Yemekler veya ekmekler tuzsuz olmalýdýr Yemek yapýlýrken tuz kullanýlmýþ ise ekmeðin tuzsuz olmasý gerekir Ya da ekmek tuzsuz deðil ise yemekler tuzsuz yapýlmalýdýr

Sadece tuzu kýsmak yeterli olmayacaktýr Kandaki potasyum ve fosfor düzeyleri de büyük önem taþýmaktadýr Kurubaklagiller (kuru fasulye nohut mercimek kuru barbunya piyaz) ve kuruyemiþler (fýndýk fýstýk badem ceviz çekirdek) her 2 minerali de fazla miktarda içerdiði için diyetten çýkarýlmasý gerekmektedir Kan tahlilleri iyi çýkmýþsa ara sýra pilavýn üzerine 2-3 kaþýk kurubaklagil eklenmesinden ya da 3-5 adet fýndýk yenilmesinden zarar gelmeyecektir Ancak tabak dolusu kurubaklagil yemeði veya avuç avuç kuruyemiþ yenilmesi sýkýntý yaratacaktýr

Bulgur yerine pirinç pilavý makarna eriþte kuskus tüketilmelidir Kepek ekmeði yerine beyaz ekmek tercih edilmelidir Kaþar tulum ve otlu peynir yerine; tuzsuz beyaz peynir tuzsuz lor peyniri veya krem peynir tercih edilmelidir Kivi kavun muz kayýsý hurma ve kuru meyvelerden (kuru kayýsý kuru incir kuru erik kuru üzüm) kaçýnmak gerekmektedir

Ayrýca sebze yemekleri hazýrlanýrken; sebzeler küçük küçük doðranmalý bol su içerisinde haþlanmalý süzülerek yenilmelidir Sebze yemeklerinin suyu tüketilmemeli yemeðin suyuna ekmek bandýrýlmamalýdýr Kuru bamya bezelye enginar pýrasa gibi sebzelerden uzak durulmalýdýr Kahve ve “diyet bile olsa” kola içmekten kaçýnýlmalýdýr Aþýrýya kaçmadan açýk þekersiz çay içilebilir

Kan þekeri açýsýndan düþünecek olursak; þeker hastalarýnýn kesinlikle 6 öðün beslenmesi gerekmektedir Öðün atlanmasý ASLA istenmeyen bir durumdur Öðün düzeni;


Kahvaltý – Ara Öðün – Öðle Yemeði– Ara Öðün – Akþam Yemeði – Ara Öðün

þeklinde olmalý gün içerisinde 3 saatlik aralýklarla bir þeyler yenilmeli Aç kalmak YASAK !
Kiþinin sadece þeker hastalýðý varsa; kurubaklagil yemeði kepekli ekmek bulgur pilavý vs yemesi önerilir Ancak þeker ve böbrek rahatsýzlýðý beraber seyrediyorsa böbrek rahatsýzlýðýna öncelik verilerek þeker hastalýðý 2 planda düþünülerek; kurubaklagil yemeklerinden kaçýnmasý kepekli ekmek yerine beyaz ekmeðin tercih edilmesi bulgur yerine pirinç pilavýnýn yenilmesi önerilir Kan þekeri kontrolü için de kiþinin sýk beslenmeye ve þekerden uzak durmaya mecbur tutulmasý gerekir Hasta asla ve asla öðün atlamamalýdýr Böylelikle kan þeker düþüklüðünün önüne geçilebilir ve bir sonraki öðünde iþtah baskýlanmýþ olacaðý için fazla ve hýzlý yenilmesine engel olunarak þekerin fazla yükselmesi de engellenmiþ olur

Kan þekerinin yükselmesinden ziyade düþmesi daha tehlikeli ve ölümcüldür Hastada özellikle aç kaldýðý zaman veya insülin vurulup karnýný doyurmadýðý zaman; ani bir açlýk hissi titreme aþýrý terleme bulanýk görme çarpýntý yorgunluk halsizlik gibi belirtiler oluþabilir Bu belirtilerden 2-3 tanesi ayný anda gerçekleþirse veya kan þekeri 70’in altýnda tespit edilirse; kiþinin aðzýna 4 adet kesme þeker atmasý ve 15 dakika sonra mutlaka bir þeyler yemesi önerilir

Genel olarak dikkat edilecek besin gruplarý aþaðýdaki tabloda özetlenmiþtir


Kaçýnýlmasý Gerekenler
Önerilen Alternatifler
Kurubaklagiller (kuru fasulye nohut yeþil mercimek kuru barbunya piyaz)
Ara sýra pilavýn üzerine 2 kaþýk eklenmesi þeklinde
Bulgur pilavý kýsýr mercimek köftesi içli köfte
Pirinç pilavý makarna eriþte kuskus þehriye
Kaþar peyniri tulum peyniri köy peyniri otlu peynir
Tuzsuz beyaz lor peyniri krem peynir
Kayýsý muz kivi karpuz kavun incir dut üzüm hurma kuru meyveler
Aþýrýya kaçmadan diðer meyveler
Bezelye bamya kereviz pýrasa enginar patates mýsýr havuç
Aþýrýya kaçmadan diðer sebzeler
* susuz bir þekilde yenilmeli
Kuruyemiþler

------
Kola gazoz kahve maden suyu fazla miktarda su

------
Þeker ve þeker içeren her besin (bal reçel pekmez çikolata pasta tatlýlar)
Yapay tatlandýrýcýlar
Kepek çavdar yulaf ekmeði çok tahýllý veya tam buðday ekmeði
Beyaz ekmek