Öncelikle arkadaþlar bilmelisiniz ki olgunlaþmak dengeli saðlýklý huzurlu bir ruh haline sahip olmak sizin elinizde Üstelik bunun için beklemeniz gençlik dönemini geçirmeniz ve belirli aþamalardan geçmeniz gerekmiyor Toplumun büyük çoðunluðu bu yollardan geçerek ilerliyor olabilir Ancak çoðu insan yetiþkin olduktan sonra geriye dönüp baktýðýnda “gençken aklým baþýmda olsaymýþ” “bu olgunluðuma genç yaþlarýmda sahip olsaymýþým” “þimdiki aklým olsaymýþ” tarzýnda sözler sarf eder Bunda da haklýdýrlar çünkü insan ömrü sandýðýnýz kadar bitmek bilmeyen uzun bir ömür deðildir Zaman son derece hýzlý geçer Nitekim þu anki yaþantýnýzda da zamanýn ne derece çabuk geçtiðine þahit olursunuz Pazartesi olur okul günü baþlar daha hafta sonuna çok var derken bir anda Cumartesi olur Siz hafta sonumu nasýl geçireyim diye düþünürken bir anda tekrar hafta baþlar Bu þekilde haftalar aylar birbirini kovalar Bir bakarsýnýz tatil gelmiþ dönem bitmiþ Önümde uzun bir yaz tatili var diye düþünürsünüz bir anda tatil biter ve okullar açýlýr Yeni yýla daha çok var derken bir anda caddelerin maðazalarýn yeni yýl için hazýrlýk yaptýðýný görür ve bir yýlýn daha bittiðini anlarsýnýz Bu þekilde yýllar ardý ardýna geçer Ýnsana verilen kýsýtlý süre ise günden güne tükenir Elbette ki her insan bu kýsýtlý süreyi en iyi þekilde kullanmalýdýr Kiþi bedenen beyin olarak kiþilik açýsýndan ve ruh saðlýðý bakýmýndan iyi bir geliþim gösterirse bunun yaný sýra saðlam deðerlere ve inançlara sahip olursa huzurlu anlamlý ve mutlu bir yaþam sürebilir Ancak bunlarýn eksikliði bütün ömrünün huzursuz dengesiz ve mutsuz geçmesine neden olur Ruh saðlýðý bu açýdan çok önemli bir faktördür

Bazý kiþiler konuyu gençler açýsýndan düþündüklerinde ruh saðlýðýný çok önemsemeyebilir ve nasýl olsa bu dönemi atlattýktan sonra olgunlaþacaklar diye düþünebilirler Oysa gençlik döneminde geçen yýllar az bir süre deðildir Ýnsan ömrünün en verimli sayýlabilecek yýllarýdýr Kiþinin en dinç saðlýklý hareketli dimaðý açýk olduðu dönemlerdir Þayet bu yýllar iyi deðerlendirilebilirse gençler hem huzurlu ve mutlu yaþarlar hem de verimli bir hayat sürerler Bu þekilde gençlik dönemini saðlýklý bir þekilde geçiren kiþiler hayatlarý boyunca bunun faydasýný görürler Unutmayýn! Bu sizin hayatýnýz Hayatýnýzýn 6-7 yýlýný böylesine rahat harca-mamalý bu yýllarý kolayca fýrlatýp atmamaksýnýz Bu kadar önemli olan yýllarý neden umursuzca düþünmeden kendinizi geliþtirmeden ruhen ve beyin olarak saðlýklý bir þekilde geçirmeyesiniz Elbette ki akýlcý seçim bu olacaktýr Gelin bir farklýlýk yapýn ve gençlerin içinde bulunduklarý ve yaygýn olarak kabul gören bu ruh halini siz benimsemeyin Bu yapýdan sýyrýlýn aklý baþýnda dengeli ruh saðlýðý yerinde bir insan olarak toplumdaki yerinizi alýn ‘Akýl yaþta deðil baþtadýr’ diye bir söz vardýr Bunun haklýlýðýný ispatlayabilirsiniz

Öncelikle yapmanýz gerekenler
Kendinizi sakýn çocuk olarak görmeyin Siz kendinizi nasýl görürseniz çevrenizdeki insanlar da sizi öyle göreceklerdir Olaylara kendinize çevrenize bir yetiþkin gözüyle bakabilir ve kendinizi bir yetiþkin gibi hissedebilirsiniz Bu demek deðildir ki gençliðinizi yaþayamayacaksýnýz Hayýr! Bu hem kendinize güvenli olmanýzý saðlayacak hem olgunlaþmanýza yardým edecek hem de çevrenize güven verecektir Kimse bir çocuða bir þey emanet edemez bir iþ yaparken bir çocuðu tercih etmez çocuða sorumluluk vermez Bu tip þeyler için herkes karþýsýnda aklý baþýnda dengeli sorumluluk sahibi saðlam kiþilikli insanlar ister Dolayýsýyla çocuk olmadýðýnýzý bilmeniz ve çocuk gibi davranmaktan vazgeçmeniz hem size hem de çevrenize çok faydalý olacaktýr Böylece güvenilir aklý baþýnda insan olma yolunda ilk adýmýnýzý atmýþ olursunuz

Ben merkezli yaþamaktan vazgeçin
Dünyanýn en önemli kiþisi sizmiþsiniz en önemli sorunlar sizin sorunlarýnýzmýþ en zor durumda olan kiþiymiþsiniz gibi düþünmekten vazgeçin Etrafýnýza bir bakýn Babanýz anneniz aðabeyiniz ya da ablanýz öðretmenleriniz okul müdürünüz antrenörünüz baþta olmak üzere herkesin sorumluluklarý ve çözmesi gereken sorunlarý olabilir Bu kiþiler sorumluluklarý olan insanlar ve sizin sorun zannettiðiniz konularla kýyaslanmayacak konularla uðraþýyorlar Siz önemliyseniz onlar da önemli Ancak onlarýn hiçbiri çocuk gibi davranmýyor asileþmiyor hýrçýnlaþmýyor küsmüyor bunalýma girmiyor Yetiþkin insanlar bunu yapabildiðine göre siz de yapabilirsiniz Öncelikle kendinizi merkeze oturtmaktan vazgeçin Kendi rahatýnýz kendi istekleriniz kendi hayalleriniz kendi düþünceleriniz… Dünyanýz sadece bunlardan ibaret olmasýn Karþýnýzdaki insanlarýn düþüncelerine isteklerine deðer vermeyi öðrenmelisiniz Sadece karþýmýzdakiler de deðil ülkemizdeki dünyadaki insanlarýn problemlerini yaþadýklarý sorunlarý düþünün Bunlarýn yanýnda sizin sorunlarýnýzýn çok önemsiz kalacaðýný unutmayýn Hayatýmýzýn hiçbir döneminde ben merkezli yaþamayýn Bunun çirkinliðini basitliðini görün ve böyle bir yapýdan uzak durun

Kendinize saygý duyun
Ýlk yapmanýz gereken þeylerden biri de kendinize saygý duymanýz Kendisine saygý duyan insan bunlarý kendisine yakýþtýrmaz Örneðin böyle bir insan kendine güvensiz olmaz Tam tersine kendine güvenir en zor þartlarda bile olsa her þeyin üstesinden geleceðine her þeyi baþarabileceðine inanýr Böyle bir insan ani çýkýþlarda bulunup çevresindeki insanlarý kýrmaktan onlarý tedirgin etmekten çekinir Dengesiz bir görünüm almak istemez Daima güvenilir dengeli huzurlu bir insan olmak ve böyle bilinmek ister Kendisine saygý duyan insan bir anda sevinip coþkulu hareketler yapmaktan ya da üzülüp içine kapanmaktan bunalýma girmekten þiddetle çekinir Kendisine bu þekildeki dengesizlikleri yakýþtýrmaz Ailesine karþý þefkatli ve saygýlýdýr Onlarýn kendi üzerindeki emeklerini çabalarýný düþünür ve onlara karþý saygýsýz bir tavýr göstermeyi kapris yapmayý terslenmeyi bu duruma yakýþtýrmaz Eðer kendinize saygý duyarsanýz bunun gibi pek çok dengesiz tavýrdan vazgeçersiniz Siz öz saygýsý olan bir kiþi olursanýz bir ortama girdiðinizde bunu diðer insanlar da anlar ve hissederler dolayýsýyla onlar da size saygý duyarlar Ama baþta siz kendinize deðer vermez ve saygý duymazsanýz o zaman diðer insanlarýn size saygý duymasýný ve deðer vermesini bekleyemezsiniz

Vicdanlý olun
Aslýnda vicdanlý olmak sahip olmanýz gereken en önemli özelliklerden birisidir Çünkü insan vicdanlý olduðu takdirde ve vicdanýnýn sesini dinlemeyi öðrendiðinde her þeyin doðrusunu kendiliðinden bulacaktýr Yanlýþ çirkin basit olan tavýrlara yakýþmayacaktýr Bu nedenle sizin kýlavuzunuz vicdanýmýz olsun Çoðunluk sakýn sizi aldatmasýn Arkadaþlarýnýzýn çevrenizde gördüðünüz kiþilerin dizilerde filmlerde ve kliplerde gördüðünüz gençlerin tavýrlarýnýn hep benzer olmasý ve bunun toplumda normal karþýlanmasý sizi sakýn yanýlgýya sürüklemesin Þayet siz vicdanýnýzýn sesini dinlerseniz doðru olaný yapmýþ olursunuz

Çözümcü olun
Geniþ ufuklu büyük düþünen insanlar olaylar ya da problemler karþýsýnda çözümsüzlükten þiddetle kaçýnýrlar Onlar için daima bir çýkar yol bir çözüm vardýr Eðer siz de bu yapýda bir insan olursanýz mutlaka her durumda bir çýkýþ yolu bulursunuz Bu da sizi küçük insan olmaktan problemlerle boðuþmaktan onlarýn altýnda ezilmekten ve güçsüz düþmekten korur Böyle insanlara herkes güvenir herkes bu tip kiþilerin çevresinde bulunmak ister Bu yapýya sahip insanlar güvenilir olurlar Napolyon “imkansýz yalnýz sersemlerin sözlüðünde bulunan bir kelimedir” der Siz de imkansýzý asla kabul etmeyin ve her ne durumda olursanýz olun mutlaka bir çýkýþ yolu olduðuna inanýn

Her þey de büyük bir hayýr olduðuna inanýn
Her insan kendisi için belirlenmiþ kaderi yaþar ve yaþanan her þeyde çok büyük hayýr vardýr Ýnsan bazen bir olayý yaþarken o an bunun kendisi için faydalarýný göremeyebilir Ancak üzerinden bir süre geçtikten sonra geriye bakýp ayný olayý deðerlendirdiðinde aslýnda kendisi için pek çok yararý olduðunu anlar Zahiren olumsuz gibi görünen olaylarda da insan için hayýrlar vardýr Örneðin kiþi iþinden çýkartýlýr zor durumda kalýr Fakat bu durum o kiþinin karakterini geliþtirir daha mücadeleci daha güçlü olmasýný saðlar Kendisini geliþtirmesine ye daha iyi bir iþ bulmasýna yardýmcý olur Bir derste baþarýsýz olan bir öðrenci için de ilk bakýþta bu çok iyi bir durum gibi gözükmez Ancak o dersi tekrar tekrar çalýþmak ve öðrenmek zorunda kalacaðý için belki en iyi bildiði ders haline gelecektir Belki iyi olan bu dersi sayesinde üniversite eðitimini belirleyecek ve buna göre bir yol seçecektir Ancak o an için bakýldýðýnda söz konusu öðrenci bunun faydasýný göremeyebilir Elbette ki burada derslerinizin zayýf olmasý iyidir gibi bir mantýk kullanmýyoruz Ýyi olan tabi ki derslerinizin iyi olmasýdýr Ne var ki böyle bir þey olduðunda da bunun sizin için hayýrlý olduðunu kaderinizde olduðunu bilmeniz ve hayýrlý yönlerini görmeniz gerekir Bu ikisi arasýndaki farký iyi anlamak gerekir Kiþi her konuda elinden gelen tüm çabayý gösterir her þeyi yapar ama sonuca teslim olur

Her durumda umut beslemeyi bilin
Þartlar ne kadar zor gibi görünse de imkansýzlýklar içinde olsanýz da hayalci olmamak þartýyla mutlaka içinde bulunduðunuz durumdan umutlu olun Bu hem beyninizin saðlýklý olmasýna hem de güçlü bir karaktere sahip olmanýza yardýmcý olacaktýr Bu özelliði kazandýktan sonra hayatýnýz boyunca koruyun Her dönemde her durumda hep içinizde umut besleyin Ancak bunu hayalcilikle yapmayýn gerçekçi olun Umudunuz olsun ancak sizi hedefinize ulaþtýracak araçlara sarýlmanýz gerektiðini unutmayýn

Affedici olun
Affetmek için karþýnýzdaki insana karþý merhamet beslemeniz gerekir Eðer merhametli olur kendinizi karþýnýzdaki insanýn yerine koyarsanýz ondaki haklýlýk paylarýný da görebilirsiniz Sonra her insanýn hata yapabileceðini kabul ederseniz yine karþýnýzdaki kiþiye merhamet gösterip onu affedebilirsiniz Kendinizi düþünün siz hiç hata yapmaz mýsýnýz? Mutlaka yaparsýnýz Nasýl kendiniz hata yaptýðýnýzda karþý tarafýn sizi affetmesini beklerseniz ayný þekilde siz de affedici olmalýsýnýz
Ýnsanlar yüzyýllardýr ruhen ve bedenen uzun ve saðlýklý yaþamýn sýrlarým araþtýrýyorlar Bu yolda uzmanlar kimi zaman diyeti kimi zaman da sporu tavsiye ediyorlar Ýþte bu konuda uzmanlarýn yeni bir keþfi var: Son sayýsýnda uzun ve saðlýklý yaþamýn sýrlarýný araþtýran Amerika’nýn haber dergilerinden Newsweek’in haberine göre uzun yaþamýn ilk anahtarý affedici olmak Ýnsanýn ruh haliyle saðlýðý arasýnda bir bað olduðunu belirten haftalýk Newsweek dergisi birini affedememenin vücuda verdiði zararlarý þöyle sýralýyor:
“Kortizol hormonu seviyesi artar Kalp hastalýklarý nörolojik bozukluk ve hafýza kaybý riski büyür”

Harvard Üniversitesi uzmanlarý da birini affetmenin vücudu birçok hastalýktan koruduðunu belirtiyorlar Dergiye göre saðlýklý bir yaþam için ilk önce “affedici” olmak gerekiyor
Newsweek dergisi söz konusu haberinde affetmemenin ve öç alma duygusunun insanýn bir parçasý olduðunu belirterek “bu konuda yapýlan 1200 klinik araþtýrma negatif duygularýn insanýn hem psikolojik hem de fiziksel saðlýðýna zarar verdiðini gösteriyor” diye bildirdi
Yakýn zamanda yapýlan daha birçok araþtýrmada Amerikalý bilim adamlarý affetmesini bilen insanlarýn hem ruhen hem de bedenen daha saðlýklý olduklarýný belirlediler Stanford Üniversitesi’nde görevli bilim adamý Frederic Luskin ve ekibi San Francisco þehrinde oturan 259 kiþi üzerinde araþtýrma yaptý Denek olarak katýlan kiþileri 6 kez 15 saatlik oturumlara çaðýran bu bilim adamlarý yaptýklarý sohbetlerde affetmeyi öðretmeyi amaçladýlar Deneye katýlan kiþiler kendilerine zarar veren kimseleri affettikten sonra daha az acý duyduklarýný belirttiler Yapýlan araþtýrmalar göstermiþtir ki affetmeyi öðrenen kiþiler sadece duygusal olarak deðil fiziksel olarak da kendilerini daha iyi hissetmektedirler Örneðin deney sonucunda stresten kaynaklanan sýrt aðrýsý uykusuzluk ve mide aðrýsý gibi ruhsal ve fiziksel belirtilerin de bu kiþilerde önemli ölçüde azaldýðý tespit edildi

Dr Luskin’e göre uzun süreli kýzgýnlýk yaþanmasý insanlarýn fiziksel saðlýðý üzerinde de gözlemlenebilir olumsuz etkiler oluþturmaktadýr Dr Luskin konu ile ilgili þunlarý ifade etmiþtir:
“Uzun süreli veya devam eden öfkenin zararý vücut içindeki termostatý sýfýrlamasýdýr Eðer düzenli olarak düþük seviyede öfkeye kendinizi alýþtýrýrsanýz neyin normal olduðunu ayýrt edemezsiniz Ýnsanlarýn alýþkanlýða çevirebileceði bir tür adrenalin hücumuna yol açabilir Vücudu yakar ve saðlýklý düþünmeyi zorlaþtýrýr bu da durumu daha kötü bir hale getirir”

Ayrýca Dr Luskin vücut öfke ve stres sýrasýnda belirli enzimler salgýladýðýndan kolesterol ve tansiyonun yükseldiðini bunlarýn da vücudun uzun süreli maruz býrakýlmamasý gereken bir durum oluþturduðunu belirtmektedir

Ayný makalede; kiþilerin öfkeden dolayý yaþadýklarý olumsuzluklarý zaman içerisinde fark ettikleri ve bozulan iliþkilerini düzeltmek problemleri halletmek için affetmeye karar verdiklerinden de bahsedilmektedir Yaþadýklarýndan sonra deðerli zamanlarýný ve hayatlarýný öfkeyle geçirmek istemedikleri bu nedenle kendilerini ve baþkalarýný affetmeyi seçtikleri de belirtilmektedir

Konuþarak kendinizi ifade edebilin
Bazý insanlar çevrelerine karþý tepkilerini konuþarak deðil de mimiklerle triplerle hareketlerle göstermeye çalýþýrlar Ancak bu çok yanlýþ bir metottur Dengeli insanlar böyle yöntemlere baþvurmazlar Onlar her þeyi konuþarak hallederler Örneðin arkadaþlarýnýzýn bazý huylarýný beðenmiyorsunuz rahatsýz oluyorsunuz Onlarý karþýnýza alýp nezaketle fakat dürüst bir biçimde merhameti elden býrakmayarak rahatsýz olduðunuz hususlarý onlara anlatýn Ailenizle problemleriniz olduðunu düþünüyorsanýz en uygun zamaný kollayýp onlarla konuþun Konuþurken mutlaka saygýlý olun onlarý dinleyin ama kendinizi onlara en iyi ve en açýk þekilde ifade etmeye çalýþýn Bir þeyi neden istediðinizi ya da neden istemediðinizi tüm detaylarýyla onlara anlatýn Onlarý ön yargýyla dinlemeyin Her þeyden önemlisi onlarýn sizi sevdiðini ve sizin için iyi olaný istediðini unutmayýn Her zaman her ortamda ve her durumda kendinizi rahatlýkla konuþarak ifade edebilin

Daima olumlu olun
Pozitif olmak ruh ve akýl saðlýðý açýsýndan çok önemli bir özelliktir Böyle insanlar her türlü sorunu rahatlýkla atlatýr her problemin üstesinden gelir her zorluðu aþarlar Olaylardan etkilenmez Daima her olayda her ortamda güzel bir yön bulurlar Bu özelliði kazanmaya çalýþýn Bu Pollyannacýlýk demek deðildir Her olayda olumlu görülebilecek bir yön olduðuna gerçekten inanmalýsýnýz Bunu kendinizi kandýrarak yapamazsýnýz Ancak inanarak yapabilirsiniz

Olumlu düþünmenin insan saðlýðýna yararlarý
Yak Üniversitesi’nden Dr Becca Levy tarafýndan yürütülen araþtýrmalar sonucunda;
Olumlu düþünmenin saðlýða çok faydalý olduðu;

Sürekli endiþeli olanlara oranla olumlu ve iyimser bir bakýþ açýsýna sahip olan kiþilerin bu düþünce yapýsýnýn daha saðlýklý bir ömür geçirmelerine ve yaþlanma sürecine daha geç girmelerine vesile olduðu;
Yaþlanma konusunda endiþe taþýmanýn yaþlanma sürecini hýzlandýrdýðý;
Olaylara olumlu yaklaþmanýn sigarayý býrakmak ve düzenli spor yapmak kadar saðlýk üzerinde olumlu etkisi olduðu;
Ayrýca olumlu bir bakýþ açýsýna sahip olmanýn insan saðlýðý üzerinde düþük tansiyon ve kolesterolden de daha etkili olduðu tespit edildi

Olumlu düþün aðrýn azalsýn
Olumlu düþünmenin yararlarý klinik olarak kanýtlandý Britanya’daki Wake Forest Üniversitesi uzmanlarý 10 denekle çalýþtý Bacaklarýna acý hissi veren ýsý uyarýcýlarý takýlan deneklerin beyin fonksiyonlarý tarandý Düþük acý çekecekleri söylendiðinde deneklerin duyduðu acý da azaldý

Özdenetim yapabilin
Kendi üzerinizde denetim saðlayabilmeniz çok önemlidir Kendinize söz geçirebilin Bir olaya üzülmeme ondan etkilenmeme güçlü olma zorluklarý aþabilme isteklerini kontrol edebilme kendi üzerinizde disiplin saðlayabilme gibi özellikleri kazanmaya çalýþýn Öz denetimi olan insanlar kontrollü insanlardýr Böyle kiþiler doðal olarak dengeli olurlar Öz denetim diðer adýyla oto-kontrol çok önemli bir özelliktir Otokontrolü güçlü olan insanlar kendilerini her yönden deðiþtirebilir geliþtirebilirler Örneðin sizi çirkinleþtirdiðine ya da bayaðý gösterdiðine inandýðýnýz bir mimiðiniz var ya da bir tikiniz var iþte otokontrol mekanizmanýz bu noktada devreye girmeli Eðer isterseniz irade kullanýrsanýz bunu deðiþtirebilirsiniz Öncelikle bu mimiðin ya da tikin sizi çir-kinleþtirdiðini bilmeli ve bundan nefret etmelisiniz Nefret ederseniz daha kolay kurtulursunuz Otokontrol için eksik ve kusurlu yönünüzü tespit ettikten sonra bundan nefret edip irade gösterip disiplinle bu alýþkanlýðý yýkmanýz gerekir Alýþkanlýklardan kurtulmak ise çok kolay deðildir ancak insan isterse elbette ki kurtulabilir Yeter ki irade ve disiplin göstersin eskiden getirdiði bu kötü alýþkanlýðýyla savaþabilsin Buna inanýn ve otokontrol sisteminizi güçlendirin

Olaylarý deðerlendirirken gelecekten günümüze bakýn
Bu özelliðe sahip olmak size çok þey kazandýracaktýr Böylece daha olgun daha sakin itidalli bir yapý gösterebilirsiniz Bazý kiþiler olaylarý ilk anda zahir bir þekilde kabaca deðerlendirerek kâr-zarar hesabý yaparlar ve zarara uðradýklarýný düþünürler Oysa geleceðe gidip oradan bu olayý deðerlendirseler çok daha sakin bir deðerlendirme yapmalarý mümkün olabilecektir Örneðin sýnýftaki bir arkadaþýnýzla aranýzdaki problem size o an için çok önemli gözükebilir Oysa hayalinizde 5 sene sonraya gidip oradan bu problemi deðerlendirseniz bu sorunun aslýnda ne derece küçük olduðunu daha iyi anlarsýnýz Çünkü 5 sene sonra pek çok þey deðiþecektir Bu deðiþiklikler içinde sýnýf arkadaþýnýzla yaþadýðýnýz problemin bir önemi kalmayacaktýr Benzer þekilde üniversite sýnavýnda istediðiniz bölümü kazanýp kazanamayacaðýmýzý çok sorun ettiðinizi varsayalým Yine ayný yöntemi izleyin: 5 yada 10 yýl sonraya gidin Çoktan üniversiteye girmiþsiniz bitirmiþsiniz ve iþ hayatýna atýlmýþsýnýz bile… Üstelik hangi bölümü kazandýðýnýzýn o noktada pek bir önemi yok Çünkü üniversiteyi çoktan bitirmiþsiniz Kendinize bir meslek seçmiþsiniz Yani zaten olmasý gereken þey olacak Fakat bu noktada hatýrlamanýz gereken husus elinizden geleni daima tam yapmanýz gerektiðidir Bu yöntem hiçbir konuyu büyütmemeniz problem haline getirmemeniz için izleyeceðiniz gerçekçi bir yol Yoksa ‘nasýl olsa olan olacak bir þey yapmama gerek yok bekleyeyim’ tarzýnda bir mantýk çok yanlýþ olacaktýr

Uzlaþmacý olun
Her olay ve durumda mutlaka karþýnýzdaki insanlarla bir uzlaþma yolu bulabilmeniz gerekir Bunun için biraz kendinizden feragat etmeniz þart Mutlaka benim dediðim olsun kendi dediðimi kabul ettireyim mantýðýyla hareket ederseniz uzlaþma deðil kamplaþma meydana getirirsiniz Oysa çevrenizle ve toplumla iliþkilerinizde uzlaþmacý olmak önemlidir Uzlaþmacý insan uyumludur Bu demek deðildir ki kendinizden doðrularýnýzdan ve fikirlerinizden taviz vereceksiniz Uzlaþmacýlýk daha farklý bir þeydir Mutlaka karþý tarafla anlaþabilecek bir orta noktanýn bulunmasýdýr uzlaþma Bu olgun kaliteli aklý baþýnda insanlarda görülen bir özelliktir Bu özelliðe sahip olmaya çalýþýn

Güzel ahlaklý olmaya çalýþýn
Kötü ahlaklý insanlar çevrelerinde genellikle sevilmezler Ayrýca bu tip kiþiler dengesiz uyumsuz geçimsiz bir imaj sergiledikleri için bu tarz insanlara güvenilmez Siz çevrenizle barýþýk olun Herkese güzel ahlaklý davranýn Bunu kendinize olan saygýnýzdan yapýn Gülümseyin hal hatýr sorun yardýmsever ve fedakar olun merhametli ve adaletli olun bildiðiniz bütün güzel ahlak özelliklerini kendi üzerinizde toplayýn Genç demek neden ille asi uzlaþmaz hýrçýn aksi boyun eðmez demek olsun ki Siz bu imajý deðiþtirebilirsiniz Eðer dengeli aklý baþýnda ruh saðlýðý yerinde bir insan olmak ve bu þekilde bilinmek istiyorsanýz bunlarý uygulamalýsýnýz

Kindar olmayýn
Çevrenizdeki insanlara anne babanýza arkadaþlarýnýza karþý intikam hissiyle dolu olmayýn Çabuk kinlenmeyin Bunlar mantýklý düþünmenizi dengeli hareket etmenizi saðlýklý karar vermenizi etkiler Üstelik aklý baþýnda insanlara yakýþmayacak bir tavýrdýr Yaþýtlarýnýz genellikle kolay kinleniyor olabilir hemen intikam almaya çalýþýyor da olabilir Ancak siz onlar gibi olmak zorunda deðilsiniz Onlarda gördüðünüz iyi özellikleri alýn kötü özelliklerden sakýnýn Ayrýca yapýlan birçok araþtýrma gösteriyor ki kalbi en fazla yoran ve bünyeyi hastalandýran tutumlarýn baþýnda kindar olmak geliyor

Kendinize karþý objektif olun
Bunun için kendinize karþý çok dürüst olmanýz gerekiyor Týpký karþýnýzda bir arkadaþýnýz ya da yabancý biri varmýþ gibi davranmalýsýnýz Bunu yaparken kendinizi kayýrmamak ya da kendinize acýmamalýsýnýz Ýyi yönlerinizin farkýnda olduðunuz gibi olumsuz yönlerinizi ahlakýmýzdaki ve kiþiliðinizdeki eksiklikleri de iyi bilmelisiniz Kendinizi objektif deðerlendirebilmeli-siniz Böylece olaylar karþýsýnda hata payýnýzý kusurlarýnýzý fark eder ya önceden buna göre önlem alýr ya da ardýndan bunu göz önünde bulundurarak hüküm verirsiniz Bu sizin saðduyulu olmanýza yardýmcý olur Böylece bazý insanlarýn yaptýklarý gibi sürekli kendinizi haklý görmez bir tartýþmanýn ardýndan haksýzlýða uðradýðýnýzý düþünmezsiniz Karþý tarafýn da haklý yönleri olduðunu görebilir rahatça uzlaþýrsýnýz

Þüpheci olmaktan kaçýnýn
Þüpheciliðin fazlasý beyin için zararlýdýr Elbette ki bazen olaylarýn dýþta görünen yüzü dýþýnda bir de içteki cephesi bulunmaktadýr Ancak insan bunu zaten doðal olarak fark eder Doðal olarak fark etmediði halde kiþinin her þeyden þüphelenmesi herkese ya da olaylara kuþkuyla yaklaþmasý çok dengeli bir tavýr deðildir Özellikle de sürekli çevresinden zarar göreceði endiþesini taþýmak çok zararlýdýr Ancak elbette ki þüpheci olmamak saf olmayý ve görünen aþikar durumlarý fark etmemeyi gerektirmez Burada da yine akýlcý olmak gerekir Fakat unutmayýn ki bazý akýl hastalýklarý þüphe üzerine kuruludur Baþlangýçta ufak tefek þeylerden kuþku duyan insanlar bir müddet sonra en yakýnlarýndan dahi þüphe eder hale gelir olmadýk senaryolar üzerine þüphelerini bina ederler

Özgüveniniz tam olsun
Hiçbir konuda güvensizlik yaþamayýn Eðer isterseniz azmederseniz çalýþýrsanýz her þeyi yapabileceðinize inanýn Çok zor þartlardan gelip baþarýya ulaþmýþ insanlarýn varlýðýný düþünün Onlar yaptýðýna baþardýðýna göre siz niye baþaramayasýnýz Medeni cesaretiniz olsun Fakat özgüveninizin oturmasý için öncelikle aldýðýnýz sorumluluklarý tam olarak yerine getirmeyi öðrenmelisiniz Küçük büyük diye ayýrt etmeden üzerinize aldýðýmýz her sorumluluðu layýkýyla yerine getirmelisiniz Verdiðiniz sözde durmalý emanetleri korumalý iþlerinizi tam ve eksiksiz yapmalýsýnýz Bu bölüm boyunca anlatýlanlarý benimser ve uygularsanýz özgüveninizi daha kolay kazanýrsýnýz Önünüze mutlaka engeller çýkacaktýr bunlarý aþma konusunda kararlý olun Azim gösterin

Geçmiþe bakýp hatalarýnýz ya da yaþadýklarýnýz dolayýsýyla hayýflanmaktan vazgeçin
Elbette ki geçmiþteki hatalarýnýzdan ders almanýz gerekir bunlar sizin için tecrübe oluþturmalý Ancak sürekli geçmiþi hatýrlamak ve yaþananlarýn sýkýntýsýný çekmek çok hatalý bir tavýrdýr Akýlcý insanlar her þeye gerektiði kadar önem verirler Siz de öyle yapýn geçmiþten ders alýn ve geçin Ancak benzer bir olayla ya da durumla karþýlaþýrsanýz o zaman bu tecrübelerinizi kullanýn

Maneviyatýnýzý güçlendirin
Pek çok araþtýrma sonucu göstermiþtir ki inançlý olmak dua etmek kadere inanmak insanlarýn daha güçlü daha saðlam daha huzurlu olmalarýna yol açmaktadýr Ýnsanýn neden yaþadýðýný niçin var olduðunu yaþama amacýný bilmesi çok önemlidir Aksi takdirde amaçsýzca baþýboþ bir yaþam sürer Yaþam amacý olmayan bir insanýn bunalýma girmesi sorunlarýný aþamamasý güçlü bir kiþilik gösterememesi sýk rastlanan bir durumdur Bu nedenle niçin yaþadýðýnýzý bu kýsa dünya hayatýnda var olma amacýnýzý nerden geldiðinizi nereye gittiðinizi düþünün yaptýðýnýz her þeyden sorumlu olduðunuzu bilin

Manevi boþluk içinde insanlarýn hiçbir yolla hiçbir yöntemle gerçek mutluluðu elde edebilmeleri mümkün deðildir Bunun için öncelikle meydana gelen her olayýn her iþin Allah’ýn izniyle gerçekleþtiðini bilmeniz gerekir Bu çok önemli bir gerçektir Her an bu bilinçle hareket etmek insanýn sýkýntýlarýndan kurtulmasýnýn en önemli yollarýndan biridir O zaman kiþi basma her ne gelirse gelsin olaylar ne kadar olumsuz gözükürse gözüksün bunun aslýnda kendisi için hayýrlý olduðunu bilecek ve olgunlukla karþýlayacaktýr

Ýç huzurunun önemli olduðunu unutmayýn
Ýnsan huzur arayýþýnda olmazsa karþýsýna çýkan her olay her durum huzursuz olmasýna yetebilir Ýnsanlarla iletiþiminde trafikte derslerinin gidiþatýnda arkadaþlarýyla iliþkilerinde hemen her durumda kolayca huzursuz olabilir Ancak huzura önem veren bir kiþi aksi durumdan þiddetle kaçýnýr Gerek kendi içinde gerekse insanlarla diyaloglarýnda olaylarý büyütmez Olumsuz gözle deðerlendirmekten sakýnýr Problem ya da sorun çýkarma arayýþýnda olmaz tam tersine yatýþtýrýcý olur Her þeyin olumlu güzel tarafým göreceði için huzurlu olur Siz de huzurlu olmayý bir felsefe gibi benimseyin Ýç dünyanýzda ve insanlarla iletiþiminizde huzuru esas alýn Gerekirse huzur için diðer þeylerden feragat etmesini bilin Hayatýnýz boyunca bunun faydasýný görürsünüz Hem zihniniz rahat olur hem de huzurlu olduðunuz için dengeli bir insan olursunuz Dolayýsýyla ruh saðlýðýnýz da hep dengeli olur

Üzülmeye karþý mücadele verin
Hiçbir olay sizi üzmesin Her þeyin olumlu tarafýný görün Her þeyde bir hayýr olduðunu düþünün Geniþ düþünün büyük açýdan bakýn Elbette ki bu hiçbir olaydan etkilenmeyin anlamýna gelmiyor Ýnsan hatalarýndan ders almalý çevresinden gelen öðütlere nasihatlara açýk olmalý yaptýðý hatalardan piþmanlýk duymalýdýr Yoksa hiçbir þeyi umursamamak ya da halk arasýndaki tabirle takmamak olarak anlaþýlmamalýdýr Üzülmek ayrý bir þeydir Üzülmeye yatkýn insanlar kýrýlgan olurlar olaylardan çok etkilenirler her olayda üzülecek bir yön bulurlar Büyük küçük her olay onlarý etkiler Öylesine üzülürler ki farkýnda olmasalar da bu onlarýn saðlýklarýný etkiler Yýpranmalarýna yaþlanmalarýna saðlýklarýnýn bozulmasýna yol açar Oysa insan bir þeye üzülerek sonuç elde edemez Bir çözüme ulaþamaz Ancak hatalarýndan gerçekten ders alýrsa piþman olursa tecrübe kazanarak bir daha ayný hatalarý tekrar etmemeyi öðrenir

Empati yeteneðiniz olsun
Empati; karþýdaki insanýn duygularýný düþüncelerini içinde bulunduðu durumu anlayabilme kendini onun yerine koyarak onun açýsýndan bakabilme yeteneðidir Ýnsanlarla iyi bir iletiþim kurabilmek için bu özelliðe sahip olmak gerekir Siz de bu özelliði kazanmaya çalýþýn Yani diðer bir deyiþle insanlarýn halinden arýlayabilin Karþýnýzdaki kiþinin isteklerini rahatsýzlýklarýný ihtiyaçlarýný anlayabilin Bu yeteneðe sahip olursanýz insanlar sizin yanýnýzda çok rahat ederler Bu yeteneðe sahip olursanýz bunu her durumda kullanabilirsiniz Örneðin birisiyle konuþurken karþýnýzdaki kiþinin gözünden sýkýldýðýný anlayabilirsiniz böylece sözü çok uzattýðýnýzý fark edip daha kýsa konuþabilirsiniz Bir misafiriniz geldiðinde onun her þeyi isteyemeyeceðini düþünüp nelere ihtiyacý olduðunu belirleyip daha o istemeden ona sunun Annenizin babanýzýn aile büyüklerinizin arkadaþlarýnýzýn öðretmenlerinizin hep istek ve ihtiyaçlarýný öngörebilin Bu size çok önemli bir özellik kazandýracaktýr Hem böylece onlarýn ihtiyaçlarýný fark ettiðinizde insanlara ve olaylara daha objektif daha adil bakmayý öðrenirsiniz Ben merkezli davranmazsýnýz Ýnce düþünceli olursunuz Bunlar aklý baþýnda dengeli insanlarda olmasý gereken özelliklerdir

Hem kendinizle hem de çevrenizdeki insanlarla ilgili konularda yapýcý olun Yýkýcý olmak bir kalemde silip atmak kolaydýr Ancak bu bir çözüm deðildir Yapýcý olmak insana olgunluk ve aklý baþýndalýk kazandýrýr Hep olumlu ve yapýcý olun kendinizi ve karþýnýzdakini kazanmaya çalýþýn ‘Bittim’ ‘mahvoldum’ gibi bakýþ açýlarýna hiç girmeyin Hep ‘daima bir çýkýþ yolu vardýr’ ‘mutlaka bir çözümü Vardýr’ mantýðýnda olun Bu sizi çok dengeli aklý baþýnda ve güvenilir yapar Saðlýklý bir ruh haline sahip olmanýza yardýmcý olur

Olaylar karþýsýnda panik olmayýn
Ani olaylar sözler tartýþmalar karþýsýnda sakýn panik olmayýn Dingin huzurlu sakin bir ruhunuz olsun Nasýl olsa olan olmuþ eðer sakin olursanýz o iþin içinden en az zararla çýkarsýnýz Bu þekilde sakin huzurlu olmanýz panikten uzak bir yapý sergilemeniz çevrenizdekilere de çok güven verecektir Böyle bir kiþinin yanýnda olmayý isteyecek bu kiþiye her türlü sorumluluðu vereceklerdir Ayný zamanda sevip saygý duyacaklardýr Bu özelliðe sahip olursanýz yaþamýnýz boyunca bunun konforunu yaþarsýnýz

Stresten sakýnýn
Hepiniz stresin ne olduðunu biliyorsunuz Stres kiþinin yaþamýný çok zorlaþtýrýr Uyku bozukluklarýna kronik endiþe haline ve ciddi depresyon dönemlerine neden olabilir Bunun yaný sýra arkadaþ çevresinden ve toplumsal iliþkilerden kopma aile içi huzursuzluk iþte okulda uyumsuzluk ve baþarýsýzlýk gibi sorunlara da yol açar Saðlýk Bakanlýðý Temel Saðlýk Hizmetleri Genel Müdürlüðü’nce hazýrlanan broþürde stresle baþa çýkmada kullanýlacak bazý yöntemler yer alýnmaktadýr Broþürde kiþinin bedensel ve ruhsal sýnýrlarýnýn tehdit edilmesi ve zorlanmasý ile ortaya çýkan bir durum olarak açýklanan stres yaþamýn doðal ve kaçýnýlmaz bir parçasý olarak nitelendirilmekte ancak aþýrý stresin insan saðlýðýna zararýnýn büyük olduðu ve uzun dönemde beden ruh ve sosyal saðlýðý olumsuz etkileyen bir hastalýk olduðu bildirilmektedir Stres verimliliði düþürebildiði gibi hayattan zevk almayý da engellemekte ve önemli önemsiz konularda kararsýzlýk yaþatabilmektedir Uyku düzenini bozan deðersizlik yetersizlik güvensizlik ve terk edilmiþlik duygularý hissettiren stres ayrýca öfke düþmanlýk ve kýzgýnlýk dalgalanmalarý ortaya çýkarabilir Saðlýk Bakanlýðý “Bu sorunlardan bazýlarýný yaþýyorsak çözüm kendimizde Stresle baþa çýkmak ve yaþam kalitesini artýrmak amacýyla durumu veya duruma verilen tepkileri deðiþtirebilmeye stres yönetimi denir Stresle bedensel psikolojik sosyal olarak baþ edebilirsiniz” uyarýsýnda bulunmaktadýr

Ýnsanlarý hayvanlarý bitkileri sevin
Saðlýklý ve dengeli ruh halinin en önemli göstergelerinden biri de insanýn sevgi dolu olmasýdýr Allah çevremizde insanlar hayvanlar bitkiler ve çok güzel bir doða yaratmýþtýr Bunlarý görmezden gelmek bunlardan zevk almamak normal bir tavýr olmaz Her insanýn kendisine özgü fiziksel ve ruhsal güzellikleri vardýr Bunlarý görebilmek gerekir Bunlarý fark eden insanýn kýskanmasý deðil bu durumdan hoþnut olmasý gerekir Çünkü gördüðünüz tüm güzellikler sizin için yaratýlmýþtýr Örneðin bitkilerin her biri birbirinden farklý ve birbirinden mükemmel canlýlardýr Rengarenk mis kokulu farklý desen ve þekillerde var edilmiþlerdir Hayvanlar insanýn kalbinde çok büyük bir sevgi ve merhamet hissi uyandýrmaktadýr Köpeklerin ve kedilerin bu kadar farklý türlerinin olmasý büyük bir güzelliktir Gün ýþýðýndan bahar havasýndan deniz manzarasýndan tüm bu sayýlan güzelliklerden zevk almasýný bilmelisiniz Aksi normal bir tavýr olmaz Ya böyle rengarenk ýþýl ýþýl mükemmel bir dünyada yaþamak yerine her þeyin gri ya da siyah olduðu sadece binalardan ve teknik yapýlardan oluþan çiçeklerin hayvanlarýn güzel insanlarýn olmadýðý bir dünyada yaþýyor olsaydýnýz? Bunun düþüncesi bile ürkütücü öyle deðil mi? O halde içinde bulunduðunuz dünyadaki güzelliklerden zevk alýn Güzelliklerden kastýmýz hayvanlar bitkiler insanlar… Kalbiniz bunlara karþý coþkuyla sevgiyle ilgiyle dolu olsun Bunu elde ederseniz saðlýklý bir ruh için önemli bir basamaðý daha çýkmýþ olursunuz

Kendinizi güçlendirin
Kendinizi deðiþtirmek güçlü bir insan haline getirmek sizin elinizde Eðer zayýflýðý içe kapanýklýðý pasifliði isterseniz böyle olursunuz Ama kendinize bunu yakýþtýrmazsanýz kendinizi deðiþtirebilir ve bambaþka bir insan haline gelebilirsiniz Bunun için öz güveninizi geliþtirmeli kendinizi güçlendirmeli kiþiliðinizi zenginleþtirmeli ve en önemlisi akýl saðlýðý bakýmýndan dengeli bir insan (elinizde olan durumlardan bahsediyoruz yoksa biyolojik ya da genetik faktörler nedeniyle yaþanan ruh hastalýklarýný kastetmiyoruz) olmalýsýnýz Sakýn hiçbir þey nedeniyle eziklik duymayýn Kendinize güvenli olun Örneðin dýþ görünüþünüzü beðenmeyebilirsiniz maddi imkanlarýmýz yetersiz olabilir arkadaþlarýnýz arasýnda prestijli olmayabilirsiniz aile problemleriniz olabilir Bunlar gibi kendinizce pek çok neden bulabilirsiniz Bunlarýn hiçbiri sizi etkilememeli Unutmayýn eðer huyunuz ahlâkýnýz güzel olursa kendinize saygý duyarsanýz kiþiliðiniz güçlü olursa ruh saðlýðýnýz dengeli olursa bunlar kendinize güvenmeniz için yeterli olur Siz bütün aðýrlýðýnýzý bunlara verin Bunlarý elde etmeye çalýþýn Dünya tarihinde gelmiþ geçmiþ baþarýlý pek çok insan vardýr ki belki sizden çok daha olumsuz þartlara sahip olmasýna raðmen güçlü bir karakter göstererek zorluklarý aþmýþtýr Siz neden yapamayasýnýz? Elbette ki yaparsýnýz Fakat küçük zaferler kazanmanýz gerek Güçsüz olduðunuz noktalan iyi tespit edip kendi kendinizin üzerine gidin Örneðin eleþtirilmekten korkan ve eleþtiri karþýsýnda hemen yýkýlan bir kiþiliðiniz varsa hemen bu özelliðinizi deðiþtirin ve bu konuda fýrsatlar kollayýn Bunu baþardýðýnýzda bir zafer kazanmýþ olursunuz Öfkeli bir in-sansanýz öfkeleneceðiniz ortamlara kendinizi hazýrlayýn ve bu tip durumlarda kendinizi kontrol edebilin Bunun pek çok yolu vardýr Otokontrolünüz güçlü olsun sakin olun öfkeli insan tipinin itici olduðunu saygý uyandýrmadýðýný düþünün Mutlaka çeþitli yollar bulun ve bu kötü yönünüzden hemen kurtulun Olaylar karþýsýnda hemen duygusallaþýp aðlýyorsanýz içinize kapanýyorsanýz bundan vazgeçin Bunlar zayýflýk alametidir Problemlerinizi aðlayarak duygusallaþarak duygusal çöküntü içine girerek çözmek yerine konuþarak çözüm arayarak akýlcý davranýþlarla halledin Bu þekilde kendinizdeki tüm eksikliklerin üzerine gidin ve kendinizi güçlendirin Güçlü insan olmaya niyet edin Eðer isterseniz yapabileceðinizi bilin

Ýçine kapalý yalnýzlýða eðilimli insan olmaktan sakýnýn
Ýnsan sevgisinin önemini önceki konularda anlatmýþtýk Ýnsanlarý seven çevreyle ilgili konuþkan dýþadönük insan olmaya özenin Bu sizin elinizde kendinizi cesaretlendirin Eðer bu konuda çok çekingenseniz korkularýnýz varsa bunlarýn üstüne gidin Evdeki yaþlýlarla örneðin büyük anneniz ya da büyük babanýzla ilgilenin onlarla sohbet edip onlarýn tecrübelerinden istifade edin kardeþlerinizle güçlü iletiþim kurun anne babanýzla eðer iletiþiminiz iyi deðilse daha yakýn daha samimi olabilmenin yollarýný arayýn kendinizi onlarýn yerine koyarak düþünün ve onlara yardýmcý olun apartmanýmýzdaki yaþlý insanlarýn hallerini hatýrlarýný sorun ellerindeki eþyalarýný taþýmalarýna yardým edin öðretmenlerinizle ve okuldaki arkadaþlarýnýzla selamlasýn arkadaþlarýnýzla baðlantý kurun Ýnsanlarla baðlantý kurmanýn yollarýndan biri ince düþünceli olmaktýr Hep kendinize yönelik beklenti içinde olmayýn siz de onlara yardýmcý olmaya çalýþýn onlara karþý anlayýþlý olun Her ne olursa olsun içe kapanýklýðý kabullenmeyin Siz eðer isterseniz her þeyi deðiþtirebilirsiniz Cesur olun çekingenlikle ilgili her korkunuzun üstüne gittiðinizde onu yendiðinizi görürsünüz Örneðin sýnýfta söz almaktan tahtaya çýkýp sözlü bir þeyler anlatmaktan çekmiyorsanýz bu yönünüzü kýracak þekilde kendi üstünüze gidin Özellikle bu tip görevlere talip olun Dýþa dönük olabilmek için her fýrsatý deðerlendirin Bu þekilde kendinizi geliþtirdiðinizi kendinize iyilik yaptýðýnýzý unutmayýn

Saðlýklý bir ruh haline sahip olmayý çok isteyin
Bu bölüm boyunca anlatýlanlar size saðlýklý bir ruh aklý baþýnda dengeli bir insan olma konusunda rehber olacaktýr Kitabýn baþýnda günümüzde gençler arasýnda yaygýn olan ruh halini sizlere anlattýk ki siz zaten bunu çevrenizden biliyorsunuz Ýstedik ki sizlere bunalýmlý sorunlu gençlik modelinden daha farklý bir alternatif olduðunu gösterelim ve bunun yollarýný anlatalým

Elbette ki size dengesiz ruh saðlýðý bozuk insanlar olduðunuzu söylemiyoruz Fakat gençler arasýndaki yaygýn modelin pek iç açýcý saðlýklý ve dengeli olmadýðý ortada Bunun istisnalarýnýn da çok az olduðu düþünülecek olunursa gençlerin bu konuda yol gösterilmeye ihtiyaç duyacaðý açýk Biz sizlere yetiþkin bir insanýn sahip olduðu aklý baþýndalýðý ruh saðlýðýný dengeyi güçlü kiþiliði kazandýrmayý amaçladýk Karar elbette ki sizin olacak Ancak bunu baþarabilmeniz için gerçekten çok istemeniz gerektiðini unutmayýn Þunu bilmelisiniz ki eðer bunu ciddi þekilde isterseniz aklýnýza koyar ve bu konuda çabalarsanýz önünüze çýkan bütün engelleri aþýp geçerseniz bunu baþarýrsýnýz Bunun için bütün irade gücünüzü kullanýn Burada anlatýlan olumlu ruh haline sahip olmak için çok fazla zihinsel istek duyun Bu isteðinizi günden güne daha artýrýn Burada anlatýlanlarýn zor olduðunu yapamayacaðýnýzý hiç düþünmeyin Aklýnýza hiçbir olumsuz düþüncenin girmesine izin vermeyin ‘Ýmkansýz’ kelimesini sözlüðünüzden çýkarýn Sürekli bu konu üzerinde düþünün daha fazla neler yapabileceðinizi tespit edin Eðer bunlarý uygularsanýz çok deðerli bir insan ortaya çýkmýþ olacak ve bunu siz baþarmýþ olacaksýnýz

Konsantrasyonunuzu artýrýn
Aklen saðlýklý olan insanlar bir iþe konsantre olmakta zorluk çekmezler Tüm dikkatlerini o iþ üzerinde yoðunlaþtýrýr ve onu bitirmeden baþka þeye geçmezler Bu özelliði kazanmaya çalýþýn Bu hem ruh ve kiþilik geliþiminizde hem de okul yaþamýnýz boyunca ve ardýndan gelecek iþ hayatýnýzda çok faydasýný göreceðiniz bir özellik Bazý öðrenciler bir kitap okumaya karar verirler ancak daha ilk sayfasýný okumaya baþladýklarýnda hemen dikkatleri daðýlýr kalkýp mutfaða gidip elma alýrlar gelip tekrar okumaya baþladýklarýnda akýllarýna müzik açmak gelir kalkýp müzik açarlar tekrar okumaya baþladýklarýnda bir arkadaþlarýna telefon edeceklerini hatýrlar ve kalkýp telefon açarlar eðer tekrar kitabýn basma otururlarsa bu sefer de kitapta anlatýlan bir þeyden yola çýkarak hayal kurarlar sonra da daldan dala atlayarak baþka konular düþünürler Bir süre sonra uykularý gelir ve daha kitabýn ilk sayfasýný bitiremeden kitabý kapatýp uyurlar Bazýlarý da ders çalýþmaya baþlar ancak kalkýp su almaya karar verir sonra annesine bir þey söylemek için kalkar biraz sonra dolabýný toplamaya karar verir sonra o dersi çalýþmak yerine baþka dersi çalýþmaya karar verir sonra kalkýp pencereden bakar ardýndan dýþarý çýkmaya karar verir sonra televizyonda bir programa takýlýr ve aradan saatler geçtiði halde tek satýr çalýþamadýðýný fark eder Bunu önlemenin yolu çok planlý olmak her þeyi önceden düþünmek bir iþi yaparken diðer iþe geçme konusunda taviz vermemek öncelikleri iyi belirlemek zaman tutmak ve baþlanýlan iþi mutlaka bitirmekten geçer Ayný þekilde bir kiþiyi dinlerken de konsantrasyonunuzun daðýlmasýna izin vermeyin Tüm ilgi ve dikkatinizi vererek o kiþiyi dinleyin Yaptýðýnýz her iþi hakkýný vererek yapýn Yaptýðýnýz her iþten bir verim elde edin Verimle konsantrasyon yakýndan iliþkilidir

Kendinize hiç acýmayýn
Kendine acýma zayýf insanlarýn özelliðidir Bu tip kiþiler her durumda kendilerine acýyacak bir yön bulur ve baþarýsýzlýklarýnýn mazereti olarak bunun ardýna sýðýnýrlar Örneðin maddi durumlarýnýn kötü olmasýný iyi eðitim alamamýþ olmalarýný saðlýklý bir aile ortamýndan gelmemiþ olmalarýný dýþ görünümlerinin çok iyi olmamasýný hep baþarýlarý önünde bir engel olarak görüp kendilerine acýrlar Fakat bu ruh haline girdiklerinde bir çözüm üretemezler Sadece duygusal bir þekilde kendi durumlarýna üzülürler Kendilerine acýmaktan zevk alýrlar Örneðin birisi kendilerine eleþtiri yaptýðýnda ya da nasihat ettiðinde aslýnda bunu iyi bir fýrsat olarak görüp kendilerini geliþtirmek için kullanmak yerine yine kendilerine acýrlar durumlarýma üzülürler Haksýzlýða uðradýklarýný aslýnda eleþtiri aldýklarý konuda kendilerinin bir hata paylarýnýn olmadýðýný düþünürler Kendilerine haksýzlýk yapýldýðýna adaletsiz davranýldýðýna inanýrlar Bir dersten zayýf alýrlar öðretmenlerinin kendilerine haksýzlýk yaptýðýný düþünürler dýþarý çýkmak için izin istediklerinde anneleri önce kendilerine yardým etmelerini sonra dýþarý çýkabileceklerini söyler Bu durumda da kendilerine acýrlar Baþka arkadaþlarýyla kendi durumlarýný ailelerini kýyaslarlar ve kendileri için üzülürler duygusallýða kapýlýrlar Oysa öðretmenleri de anneleri de haksýzlýk yapmamýþtýr Öðretmenleri sýnav kaðýtlarýnda ne yazýyorsa onu deðerlendirmiþtir Annelerinin talebi de gayet doðaldýr Evde herkesin sorumluluklarý vardýr Çok büyük sorumluluklarý olan annelerinin kendilerinden yardým istemesi elbette ki doðaldýr Ayrýca bu yardýmý yapmalarý zaten onlara düþen bir sorumluluktur Ancak onlar bu durumu gerçekçi deðerlendirmedikleri için bunu anlayamazlar Hayatlarýnýn her aþamasýnda her türlü durumda kendilerine acýyacak bir yön bulurlar Böyle insanlarýn ruhen dengeli olmalarý güçlü kiþilik göstermeleri beklenemez
Oysa dengeli ruh saðlýðý çok güçlü olan bir insan kendisini dýþarýdan bir baþkasýnýn gözüyle deðerlendirir acýmaz gerçekçidir Kendisine bu þekilde bakarak eksik ve kusurlu yönlerini tespit eder ve sonra da bunlarý düzeltir Kendine acýmakla vakit kaybetmediði için bu durumdan kazançlý çýkan kendisi olur Bütün bunlarý düþünün ve kendinize sakýn acýmayýn

Her yeni güne baþlarken sahip olduklarýnýzý düþünüp sevinin ve þükredin
Ýnsanlarýn çoðunun huzursuz ve mutsuz olmalarýnýn altýnda yatan sebep hep daha fazlasýný istemeleri sahip olduklarýnýn deðerini bilmemeleri ve bunu düþünmemeleridir Özellikle gençler arasýnda bu çok yaygýndýr Herkes bir diðerine ya da arkadaþýna bakar onun sahip olduklarýna özenir Dizilerde filmlerde küplerde gençlerin sahip olduklarý imkanlara ise pek çok kiþi özenir Oysa hangi þartta bulunursa bulunsun herkesin þükredeceði bir durumu vardýr Siz de bunlarý mutlaka düþünün tek tek sahip olduklarýnýzý sayýn bunlara sahip olmayan insanlarýn durumunu düþünün ve sahip olduklarýmýz dolayýsýyla sevinip þükredin Çok lüks bir evde de yaþasanýz bir gecekonduda da yaþasanýz mutlaka þükredecek çok þeyiniz vardýr Evsiz olup sokakta yaþayan insanlarýn sayýsý azýmsanmayacak ölçüdedir Özellikle ABD’de evsizler çoktur bizim ülkemizde de sokak çocuklarýnýn sayýsý giderek artmaktadýr Bu kiþilerin durumunu düþünün ve az olsun çok olsun her neye sahipseniz bundan dolayý mutlu olun Aileniz varsa buna þükredin yoksa sahip olduðunuz yakýnlarýnýz ya da arkadaþlarýnýz olduðu için þükredin Büyük küçük sahip olduðunuz her þeyi düþünün her birini zihninizde tek tek sýralayýn ve bundan ötürü mutluluk duyun Kiminiz bilgisayarý kiminiz bisikleti kiminiz kendine ait odasý kiminiz de CD çalarý olduðu için sevinmeli Bu tür örnekleri çoðaltýn Bunlara sahip olmayan insanlarýn çok olduðunu unutmayýn Biraz gerçekçi düþünecek olursanýz dünya genelinde sizin imkanlarýnýza sahip olmayan pek çok insan olduðunu anlarsýnýz Dünyanýn savaþ yaþanan iþgal altýnda olan pek çok bölgesi var Susuz elektriksiz okulsuz yaþayan insanlar var Filistin’e bakýn orada da sizin yaþýtlarýnýz var Ancak silahlarýn gölgesinde okula gidiyorlar Her gün öldürülme yakýnlarýný ya da evlerini kaybetme korkusu içinde yaþamlarýný sürdürüyorlar Afganistan’da yýllar boyu iþgal altýnda kalmýþ iç savaþ yaþamýþ insanlar yaþýyor Sizin yaþýtlarýnýz maðara gibi evlerde son derece yoksul koþullarda yaþýyorlar Birçoðu belki bilgisayarýn internetin varlýðýndan bile habersiz… Afrika ülkelerini düþünün birçoðunun ekonomik yetersizlikler nedeniyle medeniyetten ne denli uzak yaþadýklarýný sizin sahip olduðunuz halde farkýnda dahi olmadýðýnýz nimetler için mücadele verdiklerini unutmayýn Herkesin bir diðerine göre þükretmesi gereken çok þeyi vardýr Bu bir kandýrmaca deðildir bir gerçektir Buna inanýrsanýz hayatýnýz boyunca kanaatkar mutlu bir insan olursunuz Sahip olduklarýnýzýn elinizden çýktýðýný hayal edin o zaman ne kadar nimet içinde yaþadýðýnýzý anlarsýnýz Elbette ki daha fazlasýný istemenizde ya da elde etmek için çaba göstermenizde bir sakýnca yok Ancak elde edemediðinizde mutsuz oluyorsanýz bu bir anormalliktir bunu bilin Herkesin sahip olamadýðý þeyler vardýr Dengeli insan elindekilerle yetinmesini mutlu olmasýný þükretmesini bilir Eðer bu özelliði bu yaþlarda kazanýrsanýz yaþamýnýz boyunca rahat edersiniz Psikologlarýn tavsiyesine göre mutlu olmak için insanýn hayattan duyduðu hoþnutluðu düzenli olarak gerek sözle gerekse yazýlý ifade etmesi gerekiyor Kalifornia Üniversitesi’nin araþtýrmasýna göre ise þükretmek fiziksel saðlýðý düzeltiyor enerji seviyelerini yükseltiyor acý ve yorgunluðu azaltýyor

Eleþtiriden korkmayýn
Gençlerin birçoðu eleþtiriden çok sýkýlýr ve eleþtirilmek istemez Elbette ki yerli yersiz isabetli isabetsiz eleþtirilmeye gerek yoktur Ancak insanýn güvendiði aklýna mantýðýna inandýðý isabetli bulduðu saygý duyduðu birisinden eleþtiri almasý kendisinin faydasýnadýr Çünkü kimsenin eleþtirmiyor olmasý o kiþinin hatasýz olduðu anlamýna gelmez Sadece hatalarýnýn üzerinde bir örtü vardýr Dýþarýdan herkes gördüðü halde kiþi kendisini göremez Oysa samimi bir dost bu örtüyü kaldýrdýðýnda kiþi kendisini aynada görür gibi görecek ve hemen bu durumu düzeltmek için bir çare düþünecektir Yani eleþtirilmek kiþiyi çözüme deðiþime geliþime sevk edecektir Eleþtirilmeyi reddeden eleþtiri kabul etmeyen bir kiþi ise bu olanaktan mahrum kalacaktýr Dolayýsýyla bu kiþinin deðiþmesi geliþmesi ilerlemesi mümkün olmayacaktýr Eleþtiri çok büyük nimettir Bunun yaný sýra kiþinin eleþtiriye açýk bir ruh halinde olmasý onu çok rahatlatacak kalender bir insan haline dönüþtürecektir Böyle bir kiþi dýþa dönük kendine güvenli hata yapmaktan korkmayan yanlýþlarýný düzeltebilen öz güvenli bir insan olacaktýr Hayatý boyunca bunun faydasýný görecektir Eleþtirilme korkusu yaþayan kiþiler ise daha içe dönük kararsýz endiþeli kendine güvensiz olacaktýr Bu yönünü düzeltmedikçe tam anlamýyla güçlü dengeli bir insan haline gelemeyecektir Üstelik eleþtiri kabul etmeyerek bir nevi tüm hatalarýna karþý gözlerini kapamýþ olmasý bu hatalardan kurtulduðu anlamýna gelmeyecektir Bilakis insanlar zaman içinde geliþip deðiþirken o bu hatalarýnýn daha da beslenip katlanmalarýna sebep olacaktýr Yani kayýp içinde olacaktýr Bu nedenle eleþtiriye açýk olun Kendinizi bu yönde eðitin ve geliþtirin Bu ruh halinize çok olumlu etki edecektir Eleþtiriye açýk insanlarýn ruh saðlýklarý daha dengelidir

Kibirden kaçýnýn
Kibirli olmak yani kendini beðenmek çok rahatsýz edici çirkin bir tavýrdýr Bu tip insanlar toplum içinde hiç sevilmezler Bazý özellikleri ya da sahip olduklarý imkanlar nedeniyle kibirlenirler Örneðin kimi insan malýna mülküne parasýna güvenerek bundan ötürü kibirli olur Kimisi dýþ görünüþüne kimisi okuluna kimisi mevkisine eðitimine güvenerek bu çirkin ruh haline girer Kibir insanýn büyüklenmesidir Yani kendisini belli özellikleri dolayýsýyla çok büyük yýkýlmaz ulaþýlmaz vb görmesidir Çoðu insanýn asi uzlaþmaz tavrýnýn altýnda yatan ana sebep budur Bu aslýnda insaný çok küçülten aþaðýlayan bir durumdur O insan sahip olduðu özelliði kaybederse beraberinde kendine güveni de gidecektir Örneðin gençlerden örnek verecek olursak; malýna güveniyorsa babasý iflas ettiðinde tüm mallarýný kaybedince* fiziki görünümüne güveniyorsa bir trafik kazasý geçirip estetik görünümü bozulduðunda okuluna güveniyorsa kolejden ayrýlmak ve normal bir okula devam etmek zorunda kaldýðýnda ailesinin makamýna güveniyorsa makamlarý ellerinden alýndýðýnda bu tip kiþiler hemen zavallý bir hale dönüþürler Ýþin aslý; sahip olunanlar dolayýsýyla büyüklenmek de elden çýkanlar ya da sahip olunamayanlar nedeniyle eziklik duymak da çok çirkin durumlardýr Her ikisi de saðlýksýz bir ruh haline iþarettir Ýnsan sahip olduklarý ya da olmadýklarý nedeniyle çeþitli ruh hallerine girmemelidir Daima dengeli saðlýklý normal bir ruh halinde olmalýdýr Tevazulu olmalýdýr Her özelliðin elinden çýkabileceðini bilmelidir Her konuda yanýlabileceðine ihtimal vermelidir Kendisini diðer insanlardan üstün görmemelidir Ýnsanlara ve fikirlerine deðer vermelidir Kendisine kiþiliðinden sahip olduðu deðer yargýlarýndan manevi özelliklerinden ya da ahlâkýndan dolayý güven duymalýdýr Yoksa malýndan mülkünden dýþ görünümünden ötürü deðil Bunlarýn gelip geçici olduðunu bilmelidir Sizler de okulunuzda ya da çevrenizde bu þekilde kibirli insanlar tanýmýþsýnýzdýr Bu kiþilerin ahlâklarýnýn ne derece rahatsýz edici olduðunu görmüþsünüzdür Bu nedenle kibirin her türünden kaçýnmak gerekir Bunun yerine tevazulu yani alçakgönüllü olmak en güzel tavýr olacaktýr Sizler de alçakgönüllü olursanýz hayatýnýz boyunca bunun faydasýný görürsünüz Çevrenizde sevilen sayýlan rahat iletiþim kurulabilen insan olursunuz En önemlisi ruh haliniz çok dengeli olur

Yaþýtlarýnýzýn durumu sizi aldatmasýn
Bu kitapta anlatýlanlarý uygulamaya karar vermiþ olabilirsiniz Ancak elbette ki bunlarý uygulamak irade kararlýlýk sabýr gerektirecektir Ýnsanýn kendisini deðiþtirmesi çok kolay deðildir Fakat bunun sonucunda kazanacaklarýnýz çok fazla olacaktýr Eðer siz de böyle bir karar verdiyseniz yani olgun dengeli aklý baþýnda bir insan olmaya niyet ettiyseniz sakýn yaþýtlarýnýzýn bu yöndeki yanlýþ hareket ve tavýrlarýndan olumsuz etkilenmeyin Çoðunluðun dengesiz davranýyor olmasý sizi pes ettirmesin Bir arkadaþýnýzýn rahatça öfkelenmesine baðýrýp çaðýrmasýna asilik yapmasýna özenmeyin Bundan dolayý aldýðýnýz kararlarý bir yana býrakmayýn Kararlý olun Onlar yanlýþ yapýyor diye siz de yanlýþ yapmak zorunda deðilsiniz Ayrýca herkesin irade gücü kiþiliði kararlýlýðý bir deðildir Belki siz çok güçlü bir insansýnýz ve bu anlatýlanlarý yaparak olgun bir insan gibi ruhunuzu ve kiþiliðinizi geliþtireceksiniz Belki diðerleri sizi 5-6 yi geriden takip edecek Bunu bilemezsiniz Bu nedenle elinizden geleni yapmalýsýnýz

Öfkenizle mücadele edin
Öfke özellikle gençlerde çok yaygýn olarak görülen bir kiþilik özelliðidir Kolayca her þeye ve herkese öfkelenir öfkelenince de baðýrýp çaðýrýp kimi zaman da bir þeyler kýrýp dökebilirler Bunlar çoðunlukla toplumda normal karþýlanmakta genç olduðu için kiþinin öfkesine verilmektedir Oysa bu bir nevi delilik alametidir Her insanýn öfkelenebileceði durumlar oluþabilir Ýnsan pek çok durumla karþýlaþabilir Ýlk anda kalbine öfke gelmesi de makul olabilir Ancak kiþi o öfkeye hemen ve kolayca teslim oluyorsa kiþinin aklý deðil de öfkesi o kiþiyi yönetiyorsa bu anormalliktir Her insan aslýnda isterse öfkesini rahatça kontrol altýna alabilir Ancak bunun için istemeli dengeli saðlýklý bir ruh haline sahip olmaya niyet etmeli bunun anormallik olduðunu fark edip öfkelenmeyi kendisine yakýþtýrmamalýdýr Diðer bir deyiþle öfkesini tutup yenebilmelidir Ruh hali dengeli ve saðlýklý olan insanlar rahatça kendilerini ve öfkelerini kontrol altýna alabilirler Ancak kontrolsüz ve dengesiz insanlar bunu yapamazlar Kendilerini öfkelerinin seline býrakýr o kendilerini nereye götürürse gider sonunda da çok piþman olacaklarý þeyler yaparlar Saðlýklý bir ruh haline sahip olan bir insan bunu kendisine kesinlikle yakýþtýrmaz