Günümüz toplumlarýnda gençlerin durumu incelenince ortaya saðlýksýz ve dengesiz bir tablo çýkar: Kararsýzlýk güvensizlik endiþe sinirlilik ani tepkiler coþku öfke fevri ve düþüncesiz davranýþlar kolayca sevinip kolayca üzüntüye kapýlma içe kapanma egoistlik

Gençlik dönemi benlik algýsýnýn ön plana çýktýðý bir dönemdir Genç insan kimi zaman kendisinin hiçbir deðeri olmadýðýný sýradan bir insan olduðunu kimi zamansa üstün bir kiþilik olduðunu düþünür En önemli konusu ve düþüncesi kendisidir Düþünceleri çoðunlukla kendi merkezlidir Bu dönemde dengeli kiþilik anlamýna gelen duygu-düþünce-davranýþ uyumu verimli biçimde ortaya konamayabilir

Gençlerin bir kýsmý bu dönemde düþler kurar hayallere dalar; kendini büyük iþler baþaran biri keþifler yapan bir bilim adamý hayran kitleleri olan bir sinema oyuncusu veya sporcu insanlarýn yaþamýný kurtaran çok baþarýlý bir doktor büyük bir devlet adamý veya star olarak hayal edebilir

Aileleraçýsýndan bakýldýðýnda da durum endiþe vericidir: Ebeveynlerin çoðu çocuklarý büyüdükçe beliren terslenmelerekaprislere ve öfke nöbetlerine bir anlam veremezler Artýk çocuklarý hiçbir þeyi beðenmemekte arkadaþça yaklaþýmlarýna bile ters karþýlýk vermekte her þeye aþýrý ve sert tepki göstermektedir Bazý anne babalar ise en sempatik yaklaþýma bile sýrtýný dönen sert tavýr gördüðünde ise daha da çýldýran gence nasýl davranacaklarýný þaþýrýr ne yapmalarý gerektiðini bilemezler

Yeni yetiþen gencin kendilerine cephe aldýðýný hatta öfke duyduðunu hisseden anne babalar bundan tedirgin olurlar Tüm giriþimleri olumsuz sonuçlanýr Bunun devamýnda genç ile anne baba arasýndaki baðlantý kopar ve karþýlýklý kavga ve tartýþmalar baþlar

Genç insanýn söz dinlemeyiþleri asi tavýrlarý anne babayý çaresiz duruma sokar Kimi zaman öfkeyle kapýyý çarpýp çýkan genç daha aradan fazla bir zaman geçmeden hiçbir þey olmamýþ gibi neþesi yerinde olarak eve dönebilir Annesinden kendisine sevdiði yemeði hazýrlamasýný isteyip küçük kardeþine espriler yapabilir Bunlar elbette ki çok dengeli tavýrlar deðildir Odasýna kapanýp müziðin sesini sonuna kadar açar Daha 10 dakika önce kapýnýn önünde ayrýldýðý arkadaþýyla telefonda bir saate yakýn konuþur Baþka bir zaman televizyon seyrederken ertesi günkü sýnavý kendisine hatýrlatýlýnca kendisinin bunu zaten bildiðini ve dersine çalýþýp bitirdiðini söyler Fakat bu uyarýya çok tepkili olduðu bellidir

Annesinden babasýndan öðrenecek bir þeyi olmadýðý kanýsýndadýr Dahasý her fýrsatta annesini babasýný tenkit eder Onlarý kendi deyimiyle eski veya geri kafalý bulur zevkleriyle alay eder “Bana böyle diyorsunuz ama ona bakýlýrsa siz de þöyle yapýyorsunuz” mantýðýný sürekli dile getirir Saygýdan hürmetten uzak düþüncesizce sözler sarf eder Kimi zaman da sýrf onlarý kýzdýrmak ve inat amaçlý sözler ortaya atar Örneðin belki yapacaðýndan deðildir ama bir yerden sonra okulu býrakacaðýný arkadaþlarýyla müzik grubu kuracaðýný söyler Veya babasýnýn siyasi görüþlerine muhalif görüþleri savunur hararetle tartýþýr hiç ilgisi olmadýðý halde tutmadýðý partiyi tutar gibi görünür Farklý bir görüþü savunmasý elbette yanlýþ deðildir yanlýþ olan bunu yapma amacýdýr Tamamen terslik yapmak ve inatlaþmak için böyle bir tavra girer
Bazen gençlerin bu tavýrlarý yalnýzca ailelerine yöneliktir Gencin dýþarýda son derece çekingen ve mahcup bir tavýr içinde olup evde bu kadar ters sinirli ve tepkili olmasý ebeveyni þaþýrtýr Hatta çevrelerinden gençle ilgili olumlu sözler duyduklarýnda ailesinin bu þaþkýnlýðý daha da artar

Gençler ebeveynlerine arkadaþlarýnýn veya tanýdýklarýnýn anne babasýný örnek gösterirler onlarýn tutumundan memnun olmadýklarýný söyleyip yakýnýrlar Özellikle eve arkadaþlarý geldiðinde böyle bir tavýr içine girer annelerinin veya babalarýnýn yanlarýna gelmesine kýzarlar Ebeveynleri arkadaþlarýna sevecen bile davransa gidince hemen onlara çýkýþýrlar Bazýlarý evde istenmediklerini düþünür ve bir an önce ayrý bir evde yaþamanýn hayalini kurarlar Kendisinin eleþtiriye tahammülü yoktur ama anne babasýný acýmasýzca eleþtirir Onlarýn yaptýklarý her þeyi olumsuz algýlar ve kýsýtlamalarýný abartýlý deðerlendirir Sürekli haksýzlýða uðradýðýný kimsenin kendisini anlamadýðýný düþünür Bu dönemde arkadaþ seçimine karýþýldýðý takdirde ciddi çatýþmalar yaþanýr Bu anlatýlanlardan da anlaþýldýðý üzere bu dönemde genelde gençler çok sorunlu bir yapý sergilerler

Psikolog Orhan Gümüþel 12-21 yaþlar arasý kabul edilen bu gençlik döneminde ortaya çýkabilecek sorunlarý þöyle sýralamaktadýr
• Tik ve kaygý bozukluklarý (Strese baðlý þiddetlenerek veya hafifleyerek ayný belirtilerle devam edebilir)
• Korkular ayrýlma kaygýsý (Bunlar yetiþkinlikte baðýmlý kiþilik depresyon panik bozukluk ve obsesif-kompülsif bozukluk tablolarý þeklinde ortaya çýkabilir)
• Zeka geriliði veya özel öðrenme bozukluklarý gibi rahatsýzlýklarýn yansýmalarý ya da belirtileri olarak ortaya çýkabilecek sorunlar; ketlenme içe kapanma donukluk ve yavaþlýk
• Dikkat eksikliði ve hiperaktivite bozukluðu veya çeþitli nedenlere dayalý davranýþ bozukluðu yaþayan ergenlerde; saldýrgan davranýþlar öfke kontrolünde sorunlar antisosyal davranýþ yapýlanmasý ve suça eðilim
• Ergenin yaþam düzenini kalitesini zamansýz derinden veya sürekli etkileyebilecek olaylarýn olmasý da sorunlar doðurabilir (Doðal afetler aileden birisinin vefatý taþýnma sakatlanma uzun süreli saðlýk sorunlarý ekonomik problemler)
• Ýçe kapanýk ya da saldýrgan lakayt ya da çok hýrslý kiþilik özelliklerinin öne çýkmasý dürtü kontrol sorunlarý sosyal iliþkilenmede güçlükler uyum bozukluklarý

Gençlerin bu ruh hali normal karþýlanmalý mýdýr ?
Þayet önceki bölümde saydýðýmýz tüm bu özellikler yetiþkin bir kiþide bir araya gelseydi tereddüt etmeden o kiþinin ruhsal durumunun bozuk olduðunu uyumsuz bir kiþi olduðunu söyleyebilirdik Ancak gençlik döneminin ruh saðlýðý kriterleri yetiþkin dönemin kriterlerinden farklý kabul edilmektedir Bu farklýlýðýn nedeni ruh saðlýðý kavramýnýn geliþme dönemlerine göre belirlenen bir kavram olmasýdýr Bunu bir örnekle açýklayalým: Oyuncak bebeði kýrýlan üç yaþýndaki bir çocuðun aðlamasý kendini yere atýp tepinmesi bu dönem için uzmanlarca doðal karþýlanan bir davranýþtýr Ayný davranýþý bir yetiþkinin göstermesi ise ruhsal dengesizlik iþaretidir Benzer þekilde gençlik döneminde sergilenen bazý davranýþlar da bu dönem için normal sayýlabilmektedir Dolayýsýyla deðerlendirme yapýlýrken bu dönemin ortak özellikleri dikkate alýnarak deðerlendirme yapýlýr

Ancak arkadaþlar biz bu kitapta biraz daha farklý bir deðerlendirme yapýp sizlerden önceki bölümde anlatýlan ruh halini normal karþýlamamanýzý isteyeceðiz Elbette ki bu ruh hali uzmanlar tarafýndan ruhsal bir bozukluk olarak nitelendirilmiyor

Ama anlatýlanlardan da anlaþýldýðý üzere bunun dengeli saðlýklý bir görüntü vermediði açýk Þayet siz isterseniz gençlik döneminizi çok dengeli mantýklý aklý baþýnda huzurlu bir ruh haliyle geçirebilir gençlerde yaygýn olarak görülen bu ruh halini hiç yaþamayabilirsiniz

Dilerseniz bütün bu anlatýlan anormallikleri normal kabul edip bunlarý gençlik döneminin kimlik bunalýmýna verin ve siz de böyle yaþayýn ya da isterseniz gençlik dönemini atlatana kadar beklemek yerine kendiniz için önemli kararlar alýn ve bu ruh halini aþarak çok daha üst bir kiþiliðe karaktere ruh haline ulaþýn Bu konuda da seçim size ait olacak Biz bu kitapta size ruhunuzu eðitebileceðinizi zenginleþtirebileceðinizi güçlendirebileceðinizi ruh saðlýðýnýzý koruyarak dengeli bir insan haline gelebileceðinizi anlatýp bu konuda yol göstermeyi amaçlýyoruz

Konunun uzmanlarý bilimsel açýdan gençliðin içinde bulunduðu ruh halini irdelemektedir Ancak bizim amacýmýz; sizlere farklý bir bakýþ açýsý farklý bir yol sunabilmek böylece bir an önce olgun dengeli yetkin bir ruh haline sahip olabilmeniz için yollar göstermektir